Bài trước chúng ta đã được giới thiệu về vấn đề tải lệch tâm trong khuôn dập nhiều công đoạn. (nếu bạn chưa đọc, hãy truy cập vào Tải Lệch Tâm Trong Quá Trình Dập Nhiều Công Đoạn (P1) để tìm hiểu). Chúng ta đã thấy được các vấn đề nguy hại do một tải lệch tâm gây ra cho khuôn, thiết bị và cả máy dập. Vậy làm cách nào để khắc phục được hiện tượng này? Chọn máy dập như thế nào để phù hợp với các loại khuôn bị lệch tâm? Hãy tiếp tục tìm hiểu nhé!

Các Giải Pháp Cho Vấn Đề Tải Lệch Tâm

Có nhiều giải pháp khả thi để xử lý vấn đề tải lệch tâm trong máy dập. Việc áp dụng giải pháp nào còn phụ thuộc vào điều kiện sản xuất và thiết kế khuôn.

Lý tưởng nhất là kỹ sư nhận biết tải lệch tâm từ giai đoạn thiết kế khuôn. Khi đó, họ có thể tính toán và phân bố tải cân bằng ngay trong thiết kế ban đầu. Tuy nhiên, rất khó để thiết kế khuôn nhiều trạm có tải hoàn toàn tập trung.

Việc chọn đúng loại máy dập cũng giúp giảm ảnh hưởng từ tải lệch tâm. Điều này đặc biệt quan trọng khi doanh nghiệp đầu tư máy và khuôn mới đồng thời. Một số máy dập hiện đại có tính năng giúp giảm độ nghiêng của đầu trượt. Chúng cũng hạn chế được chuyển động ngang trong suốt quá trình dập.

Dù vậy, trong thực tế, hầu hết máy dập và khuôn đều đã có sẵn. Chúng ta không thể thay đổi toàn bộ hệ thống chỉ vì vấn đề lệch tâm. Thay vào đó, cần điều chỉnh thiết bị hiện có để cải thiện hiệu suất và độ ổn định.

Giải Pháp Số 1. Dịch Khuôn Đến Vị Trí Thích Hợp Trên Bàn Máy

Khi đã xác định được tải lệch tâm, cần điều chỉnh vị trí khuôn để cân bằng tải trọng. Cách đơn giản nhất là trượt bộ khuôn trên bàn máy dập về gần đường tâm máy. Mục tiêu là đưa vùng có tải trọng lớn nhất về sát đường tâm của máy dập. Phương pháp này được minh họa cụ thể trong Hình số 6.

Khoảng cách trượt khuôn phụ thuộc vào mức độ lệch tâm của tải trọng. Nếu máy có màn hình đo tải điện tử, việc căn chỉnh sẽ chính xác hơn nhiều. Thiết bị này cho phép theo dõi và điều chỉnh vị trí khuôn theo thời gian thực. Khuôn sẽ được trượt đến khi tải bên trái và bên phải bằng nhau. Điều này giúp giảm áp lực lệch và tăng tuổi thọ cho đầu trượt và khuôn.

Nếu máy không có bộ theo dõi tải, cần tính toán để định vị khuôn đúng vị trí. Phải dựa vào kinh nghiệm hoặc thông số kỹ thuật để đặt khuôn chính xác. Quan trọng nhất: đặt tâm tải trọng vào tâm của máy dập, không phải tâm khuôn.
Đây là nguyên tắc giúp đảm bảo sự phân bố lực tối ưu và ổn định nhất.

blank

Giải Pháp Số 2. Tạo Tải Giả Trên Khuôn

Giải pháp số 1 phía trên là một giải pháp rất đơn giản để cân bằng tải. Tuy nhiên, không phải tất cả các máy dập đều có diện tích bàn máy đủ lớn để cho phép khuôn dập dịch chuyển đủ để đạt được tình trạng tải cân bằng. Trong những tình huống này, chúng tôi muốn xem xét việc đưa một tải giả vào khuôn để tạo ra một điều kiện cân bằng. Như trong Hình 7, tải giả (F3) được lắp đặt đối diện với điểm có tải cao hơn để loại bỏ tình trạng tải lệch tâm. Cần thận trọng khi thêm tải giả để không vượt quá công suất máy dập. Trong nhiều trường hợp, sẽ cần kết cả giải pháp 1 và giải pháp 2 để đạt được điều kiện cân bằng.

Giải Pháp Số 3. Stepping Punches

Một phương pháp khác có thể được sử dụng để cân bằng tải trọng tâm, đặc biệt là trong các khuôn dập có số lượng lớn chày đục lỗ và chày cắt, là phương pháp thay đổi bước của chày. Hình # 8 minh họa cho phương pháp này. Thay đổi bước chày của cú đấm sẽ không ảnh hưởng đến lực cần thiết để thực hiện công việc tuy nhiên, nó sẽ thay đổi thời gian tác dụng lực có thể được sử dụng để cân bằng tải lệch tâm. Một lợi ích khác của thay đổi bước chày là giảm tải tác động và do đó giảm chấn động và rung.

blank
LỰA CHỌN MÁY DẬP NHƯ THẾ NÀO ĐỂ GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ NÀY ?
Thông thường, chúng ta phải sử dụng máy dập có sẵn trong nhà máy. Rất ít khi có cơ hội mua máy dập mới cho một bộ khuôn riêng biệt. Vì vậy, cần hiểu rõ đặc điểm máy dập để hạn chế tác động từ tải lệch tâm.

Việc chọn và sử dụng đúng đặc tính máy sẽ giúp cải thiện hiệu suất dập. Loại máy dập phổ biến nhất hiện nay là máy dập chữ C 1 trục. Máy này có cấu tạo đơn giản, dễ sử dụng và phù hợp với nhiều loại khuôn. Hiệu suất máy đạt tốt nhất khi tải khuôn đặt đúng dưới thanh kết nối. Khi tải được căn giữa, lực phân bổ đều và ít gây nghiêng đầu trượt. Máy dập chữ C 1 trục đặc biệt phù hợp với khuôn hoạt động đơn lẻ. Với khuôn đơn, việc định tâm tải trọng dưới thanh kết nối rất dễ thực hiện. Đây cũng là thao tác thường gặp nhất trên loại máy dập này trong thực tế.

blank
blank

Giả định

Giả sử rằng bây giờ chúng ta đã quyết định lắp đặt khuôn nhiều công đoạn vào một máy dập 2 cầu với ý tưởng cải thiện hoạt động tổng thể. Bây giờ chúng ta phải xem xét khoảng cách của các kết nối liên quan đến khu vực bàn máy và slide. Nếu các thanh kết nối được đặt gần nhau trên máy dập có diện tích bàn máy lớn (tham khảo Hình # 11) thì vẫn gây ra tình trạng tải trọng trong khuôn sẽ đặt bên ngoài đường tâm của các thanh kết nối.

blank

Một khu vực khác trong kết cấu của máy dập có mối quan hệ trực tiếp là khe hở chịu lực tổng thể và khe hở trong hệ thống dẫn hướng slide. Hình # 13 minh họa các điểm có khe hở ổ trục trong hầu hết các máy dập cơ khí. Khe hở ổ trục tổng thể càng thấp thì càng tốt, nó sẽ chống trượt nghiêng và chuyển động ngang. Hệ thống dẫn hướng slide, như trong Hình # 14, cũng phải có độ hở thấp vì nó là phương tiện chính để điều khiển chuyển động của slide.

Nhà sản xuất máy dập sẽ có thể cung cấp các giá trị cho tổng khe hở ổ trục và thanh dẫn hướng slide. Các giá trị này phải được kiểm tra và duy trì thường xuyên nếu không hiệu suất của hệ thống và máy dập sẽ bị ảnh hưởng.

Không phải tất cả các máy dập đều được sản xuất theo các tiêu chuẩn giống nhau vì vậy cần phải biết các đặc tính của tất cả các máy dập. Máy dập lý tưởng sẽ có các khoảng cách giữa hai cầu rộng và khe hở thấp.

Như Hình 9 bên trên cho thấy, tải trọng lệch tâm cao trên máy dập chữ C 1 cầu có thể tạo ra kết quả thảm hại. Tình trạng này thậm chí có thể trở nên tồi tệ hơn vì có thể đẩy slide ra khỏi thanh dẫn hướng khi nó tiến đến cuối hành trình dập.

Để cải thiện hiệu suất của khuôn dập này, chúng ta phải xem xét việc đặt nó vào một máy dập có 2 cầu. Bằng cách giữ tải trọng nằm giữa các đường tâm của 2 cầu, chúng ta sẽ tăng khả năng chống nghiêng cho slide và chống chuyển động ngang được tạo ra bởi tải trọng lệch tâm trong khuôn. Điểm này được minh họa trong Hình # 10.

blank

Điều này xảy ra sẽ dẫn đến hiện tượng nghiêng slide và tạo ra chuyển động ngang quá mức và sẽ cho kết quả không đạt yêu cầu. Ta cần phải chọn một máy dập có các thanh kết nối cách nhau càng rộng càng tốt (tham khảo Hình # 12), nó sẽ mang lại hiệu suất cao hơn.

blank
blank
Sự khác biệt của 2 loại máy dập ảnh hưởng lên tải lệch tâm

Biểu đồ trong Hình # 15 cho chúng ta thấy sự khác biệt giữa hai máy dập mới liên quan đến tải trọng lệch tâm cho phép. Máy dập được mô tả ở dòng trên có các kết nối khoảng cách rộng và khe hở dẫn hướng slide và chịu lực thấp và cung cấp khả năng chống chịu tải trọng tâm tuyệt vời trong khi máy dập được mô tả ở dòng dưới thì không. Hãy nhớ rằng có sự khác biệt giữa các nhà sản xuất máy dập và chúng ta cần hiểu những khác biệt đó nếu chúng ta hy vọng đạt được năng suất và chất lượng cao nhất.

Một số nhà sản xuất sẽ cố gắng bù đắp những thiếu sót về thiết kế trong máy dập của họ bằng cách lắp đặt các thiết bị gắn vào slide nhằm duy trì sự song song của slide bằng cách điều chỉnh áp suất bên trong thông qua phần làm việc của hành trình dập. Điều này nghe có vẻ tuyệt vời nhưng ít khi hoạt động và rất khó bảo trì. Chúng ta phải nhớ rằng không có gì thay thế cho thiết kế tốt.

blank

TỔNG KẾT

Chúng ta đã xem xét nhiều phương pháp có thể được sử dụng để giảm hoặc loại bỏ các tác động tiêu cực của tải lệch tâm. Tùy vào môi trường sản xuất tại nhà máy của bạn để có thể chọn những phương pháp phù hợp nhất. Điều này sẽ phụ thuộc vào loại khuôn dập và máy dập mà bạn có cũng như trình độ học vấn và kỹ năng của các nhân viên liên quan.
Luôn nhớ “Trọng tâm của tải không phải là trung tâm của khuôn”.